HCF4093BEY آی‌سی

معرفی آی‌سی HCF4093BEY

آی‌سی HCF4093BEY یک قطعه منطقی از خانواده CMOS است که داخل آن 4 گیت NAND دوورودی قرار دارد. ورودی‌های این گیت‌ها از نوع اشمیت‌تریگر هستند؛ یعنی در برابر نویز و تغییرات آرام ولتاژ، عملکرد مطمئن‌تری نسبت به گیت‌های معمولی دارند.

این قطعه برای مدارهایی مناسب است که سیگنال ورودی آن‌ها کاملاً تمیز و مربعی نیست؛ مثلاً خروجی کلید، سنسور یا مدار RC ممکن است نویز داشته باشد و باعث چند بار تغییرکردن خروجی شود.

کاربرد آی‌سی HCF4093BEY

از این آی‌سی برای حذف نویز کلیدها، شکل‌دهی پالس، ساخت نوسان‌ساز، مدار تأخیر، آلارم، تایمر ساده و کنترل سیگنال‌های دیجیتال استفاده می‌شود.

به کمک مقاومت و خازن می‌توان با یکی از گیت‌های آن یک مولد پالس ساده ساخت. همچنین در مدارهای سنسوری می‌توان سیگنال نامنظم ورودی را به یک سیگنال دیجیتال واضح تبدیل کرد. محدوده تغذیه گسترده این قطعه باعث می‌شود در مدارهای 5V، 9V، 12V و 15V قابل‌استفاده باشد.

نحوه عملکرد

هر گیت HCF4093BEY دو ورودی و یک خروجی دارد. خروجی فقط زمانی LOW می‌شود که هر دو ورودی HIGH باشند. در تمام حالت‌های دیگر، خروجی HIGH باقی می‌ماند.

ویژگی اشمیت‌تریگر باعث می‌شود نقطه تغییر خروجی هنگام بالا‌رفتن ولتاژ با نقطه تغییر آن هنگام پایین‌آمدن ولتاژ فرق داشته باشد. به این اختلاف، هیسترزیس گفته می‌شود. این ویژگی جلوی تغییرات پشت‌سرهم خروجی در اثر نویز را می‌گیرد. مقدار معمول هیسترزیس در تغذیه 5V حدود 0.9V و در تغذیه 10V حدود 2.3V است.

نکات مهم

ورودی‌های استفاده‌نشده را آزاد نگذارید؛ چون ورودی آزاد در قطعات CMOS ممکن است نویز بگیرد و خروجی را بی‌دلیل تغییر دهد. این ورودی‌ها باید به زمین یا مثبت تغذیه متصل شوند.

خروجی HCF4093BEY برای راه‌اندازی مستقیم موتور، رله یا لامپ پرجریان مناسب نیست. برای کنترل چنین مصرف‌کننده‌هایی باید از ترانزیستور، ماسفت یا درایور استفاده شود.

بهتر است یک خازن 100nF نزدیک پایه‌های تغذیه قرار بگیرد. همچنین ولتاژ ورودی‌ها نباید از محدوده تغذیه آی‌سی خارج شود.

سؤالات متداول

آیا HCF4093BEY چهار گیت دارد؟
بله، داخل آن 4 گیت NAND دوورودی مستقل قرار گرفته است.

آیا با تغذیه 5V کار می‌کند؟
بله، محدوده تغذیه این مدل از 3 تا 20V است.

تفاوت 4093 با 4011 چیست؟
هر دو دارای گیت NAND هستند، اما ورودی‌های 4093 از نوع اشمیت‌تریگر بوده و برای سیگنال‌های نویزی مناسب‌تر هستند.

آیا با این آی‌سی می‌توان نوسان‌ساز ساخت؟
بله، با اتصال مقاومت و خازن می‌توان مدار تولید پالس و نوسان‌ساز ساده ساخت.

جمع‌بندی

آی‌سی HCF4093BEY برند STMicroelectronics یک گیت منطقی چهارکاناله با ورودی اشمیت‌تریگر است. این قطعه برای حذف نویز، تبدیل سیگنال نامنظم به پالس تمیز، ساخت نوسان‌ساز و مدارهای کنترلی کاربرد دارد. پکیج DIP-14 و محدوده تغذیه 3 تا 20V، استفاده از آن را در پروژه‌های آموزشی و صنعتی ساده می‌کند.